Giai đoạn mới trong quan hệ Việt Nam - New Zealand

(An ninh – Chính trị) - Chuyến thăm chính thức New Zealand của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (19-20/3) sẽ góp phần củng cố và tiếp tục phát triển quan hệ Đối tác toàn diện giữa hai nước, đáp ứng lợi ích và nhu cầu hợp tác ngày càng tăng của mỗi bên và mở ra giai đoạn phát triển mới trong quan hệ hữu nghị và hợp tác giữa hai nước.

Thủ tướng New Zealand John Key (trái) và Đại sứ Nguyễn Việt Dũng

Đất nước của sự bình yên

New Zealand là đất nước của sự bình yên, người dân lịch sự và thân thiện. Khó có nơi nào mà phong cảnh thiên nhiên lại hùng vĩ, khoáng đạt mà đẹp hoàn hảo như ở New Zealand. Khí hậu ôn đới ôn hòa, từ đảo Bắc cho tới đảo Nam. Rất dễ dàng bắt gặp những thảo nguyên mênh mông, cao nguyên xanh mướt, có biển rộng lớn với những ngọn núi hùng vĩ bao phủ tuyết trắng ngàn năm, lại có những hồ nước bình lặng. Thiên nhiên, đất trời, con người đã tạo ra những sản phẩm nông nghiệp trứ danh như bò, cừu, len sợi, sữa, kem, bơ và mật ong Manuka. Cảnh sắc kỳ vĩ trong phim Chúa tể của những chiếc nhẫn không phải do kỹ xảo điện ảnh mà là thiên nhiên xứ sở này vốn như thế.

New Zealand từng là một trong những nước có đời sống và thu nhập cao nhất thế giới trong và sau giai đoạn Thế chiến II nhờ xuất khẩu mạnh sản phẩm nông nghiệp sang châu Âu, Mỹ. Ngày nay, vị trí này bị ảnh hưởng do sự trỗi dậy mạnh mẽ của các nền kinh tế và sự suy giảm lợi thế xuất khẩu thịt và hàng nông nghiệp. Tuy vậy, năm 2013, thu nhập đầu người vẫn đứng thứ 23 thế giới, chỉ số phát triển con người ở vị trí thứ sáu. Sản phẩm nông nghiệp, du lịch và đặc biệt là giáo dục đã và đang trở thành lựa chọn hàng đầu của khu vực châu Á - Thái Bình Dương và thế giới. Thành phố Auckland, liên tục được mệnh danh là một trong những thành phố đáng sống nhất trên thế giới, được xem là thủ đô thương mại, như lời Ngoại trưởng New Zealand nói khi có dịp tiếp các đoàn khách nước ngoài và là thành phố của cánh buồm bởi tỷ lệ dân sở hữu thuyền, ca nô ở đây khá cao.

Củng cố Đối tác toàn diện

Chuyến thăm New Zealand của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là một dịp để hai nước cùng nhau nhìn lại chặng đường hợp tác và phát triển trong 40 năm qua và tìm ra các phương hướng để làm sâu sắc hơn nữa quan hệ cũng như mở rộng lĩnh vực hợp tác trong tương lai, đặc biệt là lĩnh vực ưu tiên mà hai bên có thế mạnh và cùng quan tâm như nông nghiệp, giáo dục, đào tạo, công nghệ sạch, quản lý môi trường, quản lý rủi ro thiên tai, hàng không và du lịch.

Việc duy trì trao đổi đoàn cấp cao, các cấp, giao lưu nhân dân và sự hoạt động có hiệu quả của cơ chế hợp tác song phương như Tham khảo chính trị cấp Thứ trưởng Ngoại giao, Uỷ ban hỗn hợp về hợp tác Kinh tế thương mại, Tham vấn quốc phòng, Đối thoại kênh 2 thường niên… giữa hai nước không chỉ tạo nền tảng và động lực cho việc triển khai các thoả thuận hợp tác, mà còn thắt chặt thêm độ tin cậy chính trị giữa hai nước.

Với tiềm năng của mỗi nước cộng với quyết tâm mạnh mẽ của lãnh đạo và nhân dân hai nước, quan hệ Việt Nam - New Zealand sẽ vươn lên tầm cao mới trong tương lai không xa, vì lợi ích của nhân dân hai nước, vì hòa bình, ổn định, hợp tác, phát triển và thịnh vượng ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương và trên thế giới.

Những điểm sáng

Quan hệ Việt Nam và New Zealand trong thời gian qua đã có những bước phát triển rất tốt đẹp, thể hiện qua việc hai nước đã thiết lập và triển khai có hiệu quả mối quan hệ Đối tác toàn diện với các Kế hoạch hành động trong từng giai đoạn cụ thể, duy trì trao đổi các đoàn và tiếp xúc cấp cao trên cả bình diện song phương và đa phương.

Kim ngạch thương mại hàng hóa hai chiều tăng đều đặn từ 15-20% trong vòng 10 năm qua và đã đạt mức 1,036 tỷ NZD năm 2014 (tương đương 800 triệu USD), trong đó xuất khẩu hàng hóa của New Zealand sang Việt Nam đạt 542,9 triệu NZD, tăng 13,1% và nhập khẩu hàng hóa từ Việt Nam đạt 493,3 triệu NZD, tăng 6,25% (theo Cục Thống kê New Zealand tính đến hết tháng 12/2014). Trong ASEAN, Việt Nam là quốc gia đạt tốc độ phát triển nhanh nhất về quan hệ thương mại với New Zealand trong năm năm qua và hiện là đối tác thương mại lớn thứ 20 của New Zealand.

Nông nghiệp là lĩnh vực sôi động và có đóng góp quan trọng trong hợp tác thương mại và đầu tư giữa hai quốc gia. Việt Nam xuất khẩu nhiều mặt hàng nông sản sang New Zealand bao gồm: trái cây nhiệt đới, hạt điều, cà phê, hạt tiêu, hải sản. Xuất khẩu nông sản của New Zealand sang Việt Nam chiếm 66% tổng kim ngạch xuất khẩu sang Việt Nam, bao gồm: sản phẩm sữa, nguyên liệu ngành dệt may, hoa quả, gỗ nguyên liệu và khoáng sản. Sự hợp tác có hiệu quả giữa cơ quan nông nghiệp hai nước về kiểm dịch đã cho phép một số mặt hàng được xâm nhập thị trường của nhau như cá tra, xoài cát Hòa Lộc, thanh long của Việt Nam và sắp tới là khoai tây New Zealand.

Về giáo dục, ngày càng nhiều sinh viên Việt Nam chọn New Zealand là điểm đến vì môi trường an toàn và chất lượng đào tạo cao. Theo thống kê, hiện có khoảng 2.000 sinh viên Việt Nam đi du học ở New Zealand ở các cấp độ từ khoá đào tạo ngắn hạn đến tiến sĩ.

Du lịch cũng là lĩnh vực còn nhiều dư địa và cần phải khai thác. Theo Tổng cục Du lịch Việt Nam, số lượng khách du lịch New Zealand vào Việt Nam không ngừng tăng, cụ thể là năm 2012 đạt hơn 26 nghìn, năm 2013 đạt hơn 30 nghìn và riêng trong năm 2014 ước đạt con số hơn 33 nghìn lượt người.

Trong khuôn khổ đa phương, hai nước cũng có mối quan hệ hợp tác hết sức tốt đẹp tại các diễn đàn đa phương như ASEAN, APEC, WTO và tại Liên hợp quốc, cũng như các cơ chế hợp tác khu vực mà cả hai nước cùng tham gia như tiến trình đàm phán Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện khu vực (RCEP).

Để tăng cường hiệu quả hợp tác giữa hai nước, việc đầu tiên và có tầm quan trọng hàng đầu là làm sao triển khai hiệu quả và làm sâu sắc hơn nữa quan hệ Đối tác toàn diện Việt Nam - New Zealand trên các lĩnh vực ưu tiên đã được xác định trong Kế hoạch hành động 2013-2016. Trong mỗi lĩnh vực cần khai thác dư địa mới và tập trung đẩy mạnh hơn nữa hợp tác về lĩnh vực kinh tế-thương mại, khoa học-kỹ thuật và giáo dục-đào tạo, nông nghiệp, giao thông vận tải và du lịch…, tạo ra đột phá mới, dấu mốc mới trong từng lĩnh vực.

Năm 2015 là điểm nhấn để tiếp tục đẩy mạnh hơn nữa quan hệ giữa hai nước. Ngoài sự kiện nổi bật nhất là chuyến thăm chính thức New Zealand của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng lần này, hai nước sẽ cùng tổ chức hàng loạt hoạt động quảng bá hình ảnh đất nước, con người thông qua các lễ hội ẩm thực, triển lãm ảnh, liên hoan phim, các hoạt động xúc tiến thương mại, cơ hội hợp tác, đầu tư… tại mỗi quốc gia, giúp chính giới, doanh nghiệp cũng như nhân dân hai nước tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau, thúc đẩy hơn nữa quan hệ.

Đại sứ quán Việt Nam tại New Zealand sẽ tích cực, chủ động triển khai tổ chức một số sự kiện, đồng thời tích cực phối hợp với các cơ quan sở tại để tổ chức các hoạt động trao đổi, quảng bá và kỷ niệm trải rộng trong năm, cả ở Thủ đô Wellington và các thành phố khác.

Ngày 19/6/1975, Việt Nam và New Zealand thiết lập quan hệ ngoại giao. Quan hệ hai bên được nâng cấp thành Quan hệ đối tác toàn diện nhân chuyến thăm chính thức New Zealand của Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh (9/2009). Hai bên duy trì trao đổi đoàn và tiếp xúc cấp cao. Gần đây nhất, có các chuyến thăm New Zealand của Phó Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc (tháng 4/2012), Bộ trưởng Quốc phòng Phùng Quang Thanh (11/2013); về phía bạn có các chuyến thăm Việt Nam của Thủ tướng John Key (7/2010), Toàn quyền Jerry Mateparae (8/2013), Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Tài chính Bill English (9/2013), Bộ trưởng Ngoại giao Murray Mc Cully (3/2014).

Nguyễn Việt Dũng, Đại sứ Việt Nam tại New Zealand

(Theo Thế Giới Việt Nam)